ويژگیهای مدیر موفق از دیدگاه حضرت آیت الله العظمی شیرازی رحمة الله عليه -1-

ترجمه : افسانه دادبين

بخش نخست

تفاوت مدير ورهبر موفق در ويژگیهای هر یک نهفته است . خصوصیات یک مدیر ، در حقيقت مجموعه اي از ويژگیها ومهارتهایی است  که از طریق ارتباط و حضور در جامعه کسب می کند و اما رهبر علاوه بر این ویژگیها بایستی از برخی خصوصیات شخصی و ذاتی نیز برخوردار و بهره مند باشند .

بنابراين رهبر بايستى در بردارنده صفاتى همچون توانايى در خلاقیت ، ابتكار ، و انعطاف پذیری نسبت به شرایط و پایداری در حركت به سوى هدف و همچنین چشم پوشی از جزئیات در مسیر تحقق اهداف ، باشد و در بارورى و رشد اين خصوصيات بعنوان مهارتهايى خاص و قابل وصف و سازنده نهايت تلاش و دقت را به كار بندد .

اما آنچه  در عرصه بيان تفاوتهاى رهبر و مدير قابل توجه مي باشد  این است که مدیر در جهت ایفای نقش مدیریتی خویش به هیچ یک از این صفات نیازمند نمی باشد .

در این میان گروه سومی از افراد ، مانند رؤساى دولتها به ايفاى نقش و اجراى مسؤوليت مى پردازند که این طبقه بوسیله لیاقت و توانایی ذاتی خویش به حکومت رسیده اند ، و اين افراد در جايگاهی فروتر از رهبران و فراتر از مدیران قرار گرفته اند .

به عنوان مثال می توان در این جا از لینکلن یاد کرد که به عنوان رهبر در آمریکا شناخته می شود حال آنکه در مراتبی پائین تر از وی ، اشخاص دیگر تنها به عنوان رئیس دولت شناخته شده اند .

در قالب نقشهاى سه گانه ای چون رهبر، رئيس و مدير به ترتيب ميتوان از گاندی به عنوان رهبر ، و نهرو به عنوان رئيس دولت ، و رئيس پلیس فلان منطقه تنها به عنوان مدیر یاد کرد .

در حقیقت هدف از بیان نمونه های ذکر شده تائید عملکرد این افراد نیست بلکه تنها به منظور مشخص ساختن مرزها و به عبارتی تفاوت سه گروه یاد شده می باشد .

از جمله نمونه های قابل توجه در جهان اسلام در چهار چوب نمونه های اسلامی ،به منظور تبیین تفاوتهای آشکار میان سه گروه یاد شده ( رهبر ، رئيس و مدير) مى توان از ادريس ، پسرعموی امام صادق ( علیه السلام ) یاد کرد که سلسله ای را در کشور مراکش بنیان نموده و پایه گذاری کرد و در حقیقت به عنوان رهبر ، و سایرین به عنوان رئیس حکومت و دولت و یا به عنوان مدیر سازمان و یا موسسه و نه رهبر شناخته می شوند .

در هر حال با وجود تمامی تفاوتها در جايگاه و شیوه عملکرد این سه گروه ، شباهتهايى در ويژگیهایی آنها وجود دارد که در این قسمت به پاره ای از آنها به صورت خلاصه و گذرا در قالب ويژگیهای مدیر موفق اشاره خواهیم نمود .

1- مسوولیت پذیری در برابر کار ها ، فعاليتها و شكستها .

2- تمايل براى بهبود انجام كارها به گونه ای برتر.

3- اینگونه افراد مجموعه کارها و فعالیتهای خویش را نه به عنوان بارى بر دوش بلكه به عنوان سرگرمی لذت بخش قلمداد می کنند .

4-  مديران و رهبران از توانايى كافى به منظور زمان بندى مناسب براى انجام فعاليتها برخوردار مى باشند .

5- توانايى انجام كارها در فشرده ترين زمان ممكن را دارا مى باشند .

6- اين افراد پس از درک و پذیرش منطقی شرايط ، از پشتکار فراوان جهت انجام فعالیتها برخوردار هستند .

7-  نسبت به ساير افراد و مردم اعتماد وافر داشته و فعاليتها را منظور  دستيابى .

و تحقق موفقيت انجام مى دهند ودر عرصه فعاليتها گام می نهند .

8- اين افراد ابزارها و روشهاى تقويت حافظه را به خوبى فراگرفته اند .

9- از نیروی جسمانی و سلامت بدنی بالایی برخوردار هستند .

10- این افراد در حقیقت صاحب اندیشه بوده و دارای دیدگاههای روشن و آشکار هستند .

11- دارای آرزوهایی هدفمند و قابل دستیابی و به عبارتی نزدیک به حقایق هستند.

12- در عین استواری و پایداری در رسیدن به سوی هدف ، انعطاف پذیر نیز می باشند .

13- این افراد هیچ گاه در مسیر افراط و تفریط قدم نگذاشته و میانه رو هستند .

14 – دارای دیدگاهی وسیع و گسترده و بینشی فراگیر می باشند .

15 –  از شخصیتی پایدار و غیر متزلزل برخوردار می باشند .

16 – در راستای حل مشکلات و مسایل  بردبارو صبور  هستند .

17 – در جایگاهها و موقعیتهای سخت و برانگیزاننده ، خويشتن دار هستند .

18- در حالى كه به منظور حل مشكلات و رويارويى با بحران ها داراى انگیزه والایی هستند اما در عین حال در برابر بحران ها آرامش پیشه می کنند .

19- در برخورد با مسائل نسبی مدیریت واقع بین بوده و دارای دیدگاهی همه جانبه نگر هستند .

20- در رعایت اصول و موازینی ( ارزش ) چون نظم ، ترتيب و احترام به زمان بندیها پیشگام بوده و سپس دیگر افراد را در حد امکان به رعایت و پایبندی به این ارزشها دعوت می کنند .

21- در گام نخست ،  احترام به مقررات و آئیین نامه های سازمانی بر خود و دیگران تطبیق می کنند .

مدیری که در راستای تطبیق قوانین بر خویش ناتوان باشد ، مديرى ناموفق تلقى مى شود هر چند که در عرصه انجام مسوولیتها به عنوان مدیر و یا رهبری  موفق و کامیاب مطرح شود ، چرا که این ناتوانی زمینه ساز ضعف در هیبت و شوکت مدیریتی وی خواهد شد .

22- از توانایی تطبیق روح قوانین و آیین نامه های سازمانی برخوردار هستند .

23- همواره به حال و آینده به شکل یکسان و همسان می اندیشند چرا که نبایستی این دو را فدای یکدیگر کرد .

24- در تصمیم گیری های خویش قاطع بوده و درگیر شک و تردید نخواهند شد .

25 – پس از اندیشه و تفکر کافی و اتخاذ تصمیمات بر اساس این اندیشه ها ، بر نظر و تصميم گیری خویش متعهد و پایبند می باشند .

منبع: انستیتو تحقیقاتی امام شیرازی- واشنگتن- با تصرف