آنگسن سو چی؛ نماد صبر و امید مردم برمه
برای بسیاری، آنگ سن سوچی نمایانگر تلاش و تقلا برای برقراری دموکراسی در برمه است.
او با ثابت قدمی و وقار خود چنان نفوذی را رقم زده که باعث حمایت آرام ولی خللناپذیر مردم کشورش از او شده؛ مردمی که او همواره برای آنها نمادی از امید بوده است.
امتناع او از ترک برمه آن هم در حالی که بیش از بیست سال توسط دولت نظامی برمه در بازداشت بوده، باعث شده که مشکلات مردم این کشور مورد توجه مجامع بینالمللی قرار بگیرد.
او که جایزه صلح نوبل را از آن خود کرده، برای پایبندی همیشگی خود برای داشتن برمهای مردم سالار، بارها توسط روسای جمهور و رهبران مذهبی دنیا مورد تقدیر قرار گرفته است.
با این وجود، در زمان رای گیری اخیر در برمه، که پس از ۲۰ سال در این کشور انجام شد، او خود را بیشتر نوعی شبح سیاسی پنداشت تا یک سیاستمدار تمام عیار.
حزب او ، حزب "اتحادیه ملی برای دموکراسی" که پیروزیاش در انتخابات سال ۱۹۹۰ با تقلب نادیده گرفتهشد، منحل شده و اعضایش پراکنده شده اند.
او که ۶۵ ساله است، در خانه نیمه مخروبه خود در کنار دریاچه ای در رانگون گوشه عزلت گزید و نقشی در انتخابات بازی نکرد.
قدم اول
به خوبی آشکار است که قوانین انتخاباتی دولت نظامی برمه، خانم سوچی را از نظر سیاسی به حاشیه رانده، اما آیا آرمان گرایی او، در این انزوا نقشی بازی کرده؟
به حزب "اتحادیه ملی برای دموکراسی" این اختیار داده شد که خانم سوچی را برکنار کرده و پیروزی خود در انتخابات ۱۹۹۰ را باطل بداند و یا این که قید رقابت در انتخابات آینده را بزند.
این حزب، راه سوم را برگزید؛ اعلام انحلال حزب تصمیمی دردناک بود که گرفته شد. در پی آن، این حزب انتخابات را تحریم کرد.
با این حال حزب از داخل دوپاره شد، چرا که برخی از اعضایش تصمیم گرفتند تحت تشکلی جدید به اسم "نیروی دموکراتیک ملی" در رقابتهای انتخاباتی شرکت کنند و توجیه نیز این بود که بهتر است در فرایند انتخابات نقشی هر چند ناچیز و ناقص ایفا کنند.
احزاب شرکت کننده در انتخابات برمه
• حزب همکاری و توسعه: حزب مرتبط با دولت نظامی که برای تمام کرسیها در رقابت شرکت کرد، حدود ۱۱۶۰ کرسی
• حزب اتحاد ملی: حزب طرفدار دولت نظامی که برای ۹۹۹ کرسی رقابت کرد
• حزب نیروی دموکراتیک ملی: حزب طرفدار دموکراسی که برای تصاحب ۱۶۳ کرسی در انتخابات شرکت کرد
• حزب دموکراتیک ملت "شان": بزرگترین حزب قومیتی برمه که برای ۱۵۷ کرسی رقابت کرد
این شکاف دردآور بود، چرا که بعضی از فعالان سیاسی، حزب "اتحادیه ملی برای دموکراسی" را به خیانت به آرمانهای آنها در تلاش طولانی برای دستیابی به یک دموکراسی واقعی متهم کردند.
این امر خانم آنگسن سوچی را آماج انتقادها قرار داد، انتقادهایی مبنی بر این که او درست در زمانی که اتحاد بیش از هر زمان دیگر مورد نیاز است، باعث تضعیف نیروهای مخالف حاکمیت شده است.
"وین تین" در زمان تاسیس حزب "تلاش ملی برای دموکراسی" در کنار خانم سوچی بود و ۱۹ سال را به عنوان زندانی سیاسی در زندان بدنام "اینسین" برمه درحبس گذراند.
او که اکنون ۸۱ سال دارد میگوید بسیاری از مردم برمه از انحلال حزب "اتحادیه ملی برای دموکراسی" دچار سردرگمی و یاس شدند.
او ادامه میدهد: "با این حال آنها قلبا میدانند که حزبهای مخالف جایگزین نخواهند توانست به پیروزی که خانم آنگسن سوچی در ۱۹۹۰ دست یافت، برسند."
اندرو هین، سفیر بریتانیا ساعاتی پیش از رای گیری، این انتخابات را "شکست کامل" نامید.
او گفت دولت نظامی برمه از عهده تامین هیچ کدام از مقدماتی که برای یک انتخابات مشروع، مورد نیاز است برنیامد.
ژنرالهای برمه متهم هستند که از عهده تامین هیچ کدام از مقدماتی که برای یک انتخابات مشروع، مورد نیاز است برنیامدند
او به اصلی از قانون اساسی برمه که طی آن نقش پررنگی به ارتش داده میشود، خرده گرفت و افزود که وجود بیش از دو هزار زندانی سیاسی در زندان، خود دلیلی مبرهن بر این نکته است که این انتخابات نمیتواند انتخاباتی آزاد ،عادلانه و فراگیر باشد.
خانم سوچی پیش از انتخابات گفته بود که به دلیل ماهیت قوانین حاکم بر انتخابات، حزب او حتی نباید در "فکر" رقابت باشد.
او حتی قبول نکرد که نامش در فهرست نامزدها قرار بگیرد.
اما بدون شرکت خانم سوچی و حزب مطبوعش در انتخابات، بسیاری از رای دهندگان بدون داشتن هیچ انتخابی رها شدند.
"تان نییان"، عضو شورای مرکزی حزب "نیروی دموکراتیک ملی" پیش از انتخابات گفت حزب جدید او تلاش دارد انعکاس دهنده صدای حامیانش باشد.
او گفت: "این وظیفه ماست که جنبش دموکراسیخواهی را در چارچوب قانونی ادامه دهیم. این تنها راه واقعی مبارزه سیاسی است. ما این انتخابات را اولین گام در یک مسیر طولانی به سوی دموکراسی میدانیم."
رویکرد جدید
برای بسیاری در برمه، خانم سوچی یک نیروی مثبت و تاثیرگذار به حساب می آید اما برخی میگویند سرسختی و غیرقابل انعطاف بودن او باعث عقبگرد جنبش دموکراسی خواهی شده است.
برای بسیاری در برمه، خانم سوچی یک نیروی مثبت و تاثیرگذار به حساب می آید اما برخی میگویند سرسختی و غیرقابل انعطاف بودن او باعث عقبگرد جنبش دموکراسیخواهی شده است.
جاستین وینتل، نویسنده کتاب "شرح حال یک گروگان خوب" میگوید: "او بیشتر یک آرمانگراست تا یک کنشگر هوشمند سیاسی، به نحوی که میتوان او را برای نیاوردن رهبری جوانتر برای حزب اکنون منحل شدهاش مورد نقد قرار داد. در اواخر دهه ۱۹۹۰ خانم سوچی یک فرصت طلایی برای خروج از کشور از دست داد، آن هم در زمانی که میتوانست این کار را انجام دهد. او میتوانست موضوع برمه را در مجمع عمومی سازمان ملل و سایر تشکیلات بینالمللی مطرح کند."
آقای وینتل و گروهی دیگر بر این باورند که حمایت او از تحریمها سازنده نبوده و اکنون زمانی است که باید رویکرد جدیدی را در پیش گرفت.
برمه قسمتی از چرخه اقتصاد آسیاست که با سرعت زیاد در حال تحول است. اکنون بازار داخلی آن در مقایسه با بیست سال پیش که سوسیالیستها زمام اقتصاد کشور را در دست داشتند، آزادتر است، اگر چه هنوز فساد اداری به مقدار زیاد در آن به چشم میخورد.
اخیرا ژنرالها شروع به "خصوصی سازی" اموال دولتی، بنادر، فرودگاهها، بزرگراهها و معادن کرده اند. خط لولههای نفت و گاز به سوی چین در حال احداث است. فروش گاز به تایلند بعضیها را به ثروت رسانده است.
"تیان میینت او"، تاریخدان و کارمند سابق سازمان ملل میگوید: "اکنون ممکن است کار خانم سوچی برای اصرار بر تحول اقتصادی و توسعه آسانتر شده باشد. این به معنای بیارزش کردن یا کوتاه آمدن از آرمانهای دموکراسی خواهی نیست اما به هر صورت، تعامل و تجارت آزاد با دنیای خارج برای طبقه متوسط بسیار حیاتی است و میتواند بسترهای رشد وسیعتری را ایجاد کند. این فرآیند نوعی پویایی سیاسی را به دنبال خواهد داشت. در برمه نیز مانند هر جای دیگر، اقتصاد راهی برای شکل دادن به سیاست است."
او میگوید: "برای اپوزیسیون دموکراسیخواه برمه و از آن جمله خانم آنگ سن سوچی بسیار حیاتی است که نقشی در تحولات روابط اقتصادی برمه داشته باشد، تحولاتی که رابطه اقتصادی این کشور با سایر کشورهای آسیا را تحت تاثیر قرار میدهد."
واقعیات جدید
این که در آینده چه اتفاق میافتد قابل پیشبینی نیست ولی آشکار است که اگر خانم سوچی بخواهد همچنان نقشی در سیاست برمه داشته باشد، باید به تدریج افق سیاسیاش را توسعه دهد.
هرگونه نشانی از آنگ سن سوچی در برمه تا کنون ممنوع بوده است. میلیونها نفر از مردم هرگز او را ندیده و سخنانش را نشنیدهاند. اما "وینتین" میگوید بسیاری هستند که میدانند او چه میگوید. مردم برمه برای شنیدن سخنان او جمع خواهند شد.
آقای هین میگوید: "بعید به نظر میآید که او برمه را ترک کند. در عوض او باید با واقعیتهای جدید کنار بیاید، واقعیتهایی که تاکنون تماس کمی با آنها داشته."
در شرایط فعلی این امکان وجود دارد احزاب مخالف کرسیهایی را در پارلمان جدید داشته باشند.
به این ترتیب قدرت، اندکی در میان سایر گروه ها توزیع خواهد شد و این امید وجود دارد که حتی یک دموکراسی شدیدا سرکوب شده نیز میتواند راه زنده ماندن خود را پیدا کند.
گروهی در برمه میخواهند که خانم سوچی، عوض این که عهده دار سمتی سیاسی (از طریق حضور در انتخابات) باشد، نقشی را به عهده بگیرد که از این طریق پیگیر تغییرات کلی در کشور باشد.
تحلیلگران میگویند او ممکن است به دنبال چیزی ورای سیاست روزمره باشد. اما این کار تا زمانی که دهها و شاید صدها هوادار او در زندان به سر میبرند، برای او از نظر شخصی و اخلاقی کاری دشوار خواهد بود.