اظهارات متفاوت و متناقض درباره دلایل افزایش آمار طلاق در ايران
افزایش نگرانیهای ناشی از رشد طلاق در کشور، پای مجلس را به این موضوع باز کرد. اساساً طلاق به چه علل و دلایلی رخ میدهد و رشد آن ناشی از تغییر کدام متغیر است؟
قرار گرفتن آمار طلاق نه ماهه سال 88، بر روی پایگاه اطلاع رسانی سازمان ثبت احوال سبب پدیداری موجی از نگرانیها در میان مسئولان شد تا هادی مقدسی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس خبر از قرار گرفتن این موضوع در دستور کار مجلس دهد. به باور مقدسی مشکلات اقتصادی و اشتغال، از عوامل تاثیرگذار در وقوع پدیده طلاق است: «مشکلات معیشتی، افزایش خشونت و درگیریهای خانوادگی را به دنبال دارد و در نهایت زوجین تصمیم به جدایی می گیرند.»
اما پیش از مقدسی در اوایل دیماه سال جاری بود که جواد صبور، عضو هیئت رئیسه کمیسیون اجتماعی مجلس در گفتگو با خبرگزاری خانه ملت، به ریشه یابی دلایل رشد طلاق پرداخته و گفته بود: «مهمترین مشكلات طلاق مربوط به آموزههای غربی و تبلیغات منفی و مخرب است كه توسط ماهوارهها در جامعه رواج مییابد.»
وی این امر را موجب جدایی از فرهنگ اصیل ایرانی-اسلامی و رشد طلاق دانسته بود. به اعتقاد صبور وجود مشکلات اقتصادی-اجتماعی در درجه اهمیت بعدی قرار دارند.
البته این آمار نگرانکننده در مورد طلاق؛ مربوط به ماههای اخیر نیست؛ چرا که محسن زنگنه، رئیس سازمان ملی جوانان استان تهران در شهریورماه خبر از رشد 21 درصدی طلاق در استان تهران در ششماهه نخست سال 88 داده و گفته بود: «یکی از دلایل این مسئله دوری خانوادهها از مسائل اجتماعی و ارتباط مستقیم آنها با مسائل سیاسی است.». وی همچنین با بیان اینکه مهاجرت سبب افزایش طلاق در تهران شده و «نباید همه طلاقهای تهران را بومی دانست بلکه باید به مهاجران به گونه ای دیگر نگریسته شود.»؛ در آن مقطع نه تنها از رشد پدیده طلاق ابراز نگرانی نکرده بود که با اعلام راه اندازی سامانه ازدواج اینترنتی جوانان، از بی متولی بودن ازدواج در ایران گلایه و فاصله بلوغ تا ازدواج را در ایران 15 سال عنوان کرد.
این اظهارنظر زنگنه در حالی صورت میگرفت که در تیرماه، معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی استان تهران گفته بود: «عدم دست یابی به بلوغ کامل،شایع ترین علت طلاق در میان جوانان است.»
به عقیده اسماعیل داغستانی «این مساله باعث می شود تا جوانان نتوانند در مواجه با مشکلاتی مانند بیکاری، مسایل و بحران های اقتصادی، عکس العمل های منطقی و قابل قبولی را از خود نشان دهند و در برخورد های ناگهانی با این مسایل، قادر به درک یکدیگر نیستند و نمی توانند صحبت های طرف مقابل را به خوبی دریابند.»
البته وی منکر تاثیر عامل مهاجرت بر افزایش طلاق در تهران نشد، و اظهار داشت: «مهاجرت افراد شهرستانی به پایتخت، باعث از همگسسته شده پیوندهای قومی خانوادهها می شود و فرد بهدور از کانون خانواده قرار گرفته و از حمایت لازم برخوردار نیست.»
گوناگونی دلایل طلاق و اختلاف نظر مسئولین در این امر به همینجا ختم نمیشود. ستار هدایتخواه که نمایندگی مردم دنا و بویراحمد را به عهده دارد، یکی از ریشههای اصلی طلاق را در نحوه ازدواج دانست. این نماینده مجلس گفت: «بر اساس آمار50 درصد ازدواجهاي دانشجويي منجر به طلاق مي شود»
وی همچنین افزوده بود: «بيش از 90 درصد ازدواجهاي عاشقانه هم به طلاق ختم ميشود.» البته به اعتقاد هدایتخواه سالانه 30 تا 35 درصد از ازدواج ها در ايران به طلاق ختم ميشود. این درحالی است که ناهيد اعظم رام پناهي؛ معاون مركز اطلاعات و آمار زنان، ميانگين نسبت طلاق به ازدواج در كشور در شش ماهه نخست سال جاري را 24/13 درصد اعلام کرده است. با اینحال فاطمه بداغی، فاطمه بداغي نماينده قوه قضاييه در شوراي فرهنگي اجتماعي زنان گفت: «عوامل خانوادگي و اجتماعي به يك ميزان در افزايش طلاق موثر است.». وی روابط درون خانواده ها، عدم تفاهم، كراهت، سوء رفتار زوجين و مداخله اطرافيان در زندگي را از جمله عوامل درون خانوادگي در ازدواجهاي منجر به طلاق دانست و گفت: «بيكاري، تغيير قوانين، اعتياد و... از جمله عوامل اجتماعي است كه بر افزايش تعداد طلاق در كشور تاثير گذار است.». در کنار همه این عوامل، رئیس انجمن علمی، تخصصی باروری و ناباروری ایران سال گذشته اعلام کرده بود: «نتایج تحقیقات صورت گرفته نشان می دهد در حال حاضر 40 درصد زوج های ایرانی از اختلال و ناتوانی جنسی مزمن یا حاد رنج می برند.». به گفته محمدرضا نوروزی، اختلال جنسی یکی از 5 علت طلاق در ایران است. این از بدیهیات است که برای چاره کردن رشد فزاینده پدیده طلاق، باید درک درستی از علل و عوامل آن وجود داشته باشد، که وجود اظهارات متفاوت و متناقض فراوان در میان مسئولان امر، حکایتگر فقدان سابقه قدرتمند پژوهش در این زمینه است.
آیا مجلس میتواند موجب ایجاد فهم یکپارچهای از امر طلاق در میان مسئولین ذیربط شود؟
منبع: fararu