تاثیر شکست متحدان حزبالله در انتخابات لبنان بر نفوذ ایران
احمد زیدآبادی
محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران پیش بینی کرده بود که با پیروزی حزبالله و متحدانش در انتخابات مجلس لبنان، فضای خاورمیانه به سود آنها دگرگون خواهد شد. به خلاف پیش بینی آقای احمدی نژاد اکنون حزبالله و متحدان مسیحیاش در انتخابات لبنان شکست خوردهاند و این مساله آینده این گروه را با ابهام مواجه کرده است. از جمله کشورهایی که از موقعیت حزبالله در صحنه داخلی لبنان تاثیر میپذیرد، جمهوری اسلامی ایران است که به عنوان متحد اصلی و تامین کننده منابع مالی این گروه شیعه شهرت دارد.
اگر بپذیریم که عنان سیاست خارجی ایران در دست آیتالله علی خامنهای رهبر نظام جمهوری اسلامی است و رئیس جمهور نفوذ اندکی در این زمینه دارد، آنگاه باید اذعان کرد که هر فردی که در انتخابات ریاست جمهوری روز جمعه (۲۲ خرداد) ایران به پیروزی برسد، وارث وضعیتی کم و بیش بغرنج در حوزه لبنان خواهد شد.
رهبران حزبالله لبنان پیش از برگزاری انتخابات با اطمینان قاطع نسبت به پیروزی خود، بارها اعلام کرده بودند که انتخابات پارلمانی در واقع یک همه پرسی در باره «سلاح مقاومت» خواهد بود. نتایج این به اصطلاح «همه پرسی» اما نشان میدهد که اکثریت لبنانیها علاقهای به آنچه «سلاح مقاومت» نامیده میشود، ندارند و حفظ ثبات و آرامش در کشورشان را بر امور دیگری ترجیح میدهند.با این حال، حزبالله اعلام کرده است که نتیجه انتخابات نباید تاثیری بر «سلاح مقاومت» داشته باشد و به همین علت یکی از رهبران این گروه، هر گونه مذاکره برای خلع سلاح شبه نظامیان حزبالله را رد کرده است. با این حال، تقریبا روشن است که در ماههای آینده فشار گروههای پیروز در انتخابات لبنان بر حزبالله برای متقاعد کردن آن به چشم پوشی از سلاح خود افزایش خواهد یافت و نحوه مواجهه حزبالله با این مساله از یک سو متاثر از سیاست ایران خواهد بود و از سوی دیگر به نوبه خود بر سیاست ایران تاثیر خواهد گذاشت.
با توجه به نفوذی که ایران بر حزبالله دارد، بعید است که این گروه بدون مشورت با ایران بخواهد موضع سرسختانه یا سازشکارانهای را در مورد حفظ سلاح های شبه نظامیان خود در پیش گیرد. سیاست کنونی ایران تاکید بر حفظ سلاح حزبالله است و اگر همین موضع به حزبالله منتقل شود، قاعدتا باید شاهد دورهای از تشنج در روابط حزبالله با ائتلاف ۱۴ مارس از یک طرف و بین ایران و کشورهای عرب مخالف حزبالله از طرف دیگر بود.
تقریبا روشن است که در ماههای آینده فشار گروههای پیروز در انتخابات لبنان بر حزبالله برای متقاعد کردن آن به چشم پوشی از سلاح خود افزایش خواهد یافت و نحوه مواجهه حزبالله با این مساله از یک سو متاثر از سیاست ایران خواهد بود و از سوی دیگر به نوبه خود بر سیاست ایران تاثیر خواهد گذاشت.
البته این تشنج به شرطی روی میدهد که ایران بخواهد در مذاکراتی که قرار است بعد از انتخابات روز جمعه با اعضای ۱+۵ و با حضور فعالتر آمریکا برای حل بحران هستهای این کشور، شروع شود، از خود سرسختی نشان دهد. قاعدتا سرسختی ایران در مذاکراتش با گروه ۱+۵ بر سایر حوزههای اختلاف ایران و غرب از جمله موضوع سلاح حزبالله سایه خواهد انداخت و وضع خاورمیانه را بغرنج تر خواهد کرد.
با این حال، یک احتمال هر چند ضعیف را هم نباید از نظر دور داشت و آن اینکه ایران بخواهد در مذاکراتش با غرب در باره برنامه هستهای خود نرمش نشان دهد.
هرگونه نرمشی در سیاست هستهای ایران به معنای هموار شدن مسیر حل سایر اختلافهای ایران بویژه سلاح حزبالله لبنان با آمریکا و متحدانش خواهد شد.
اگر ایران به واقع بخواهد در این مسیر گام بردارد، شکست ائتلاف تحت رهبری حزب الله در انتخابات مجلس لبنان حتی به نفعش خواهد بود، زیرا کمک به خلع سلاح حزبالله در حالی که اکثریت لبنانیها به طور غیر مستقیم به آن رای دادهاند، کم هزینه تر و راحت تر از موقعی است که اکثریت مردم لبنان با آن مخالف باشند.
به هر حال، تاثیر شکست ائتلاف تحت رهبری حزبالله بر ایران، خود متاثر از سیاستی است که ایران میخواهد در مواجهه با آمریکا و متحدانش در پیش گیرد، سیاستی که ممکن است به یک رویارویی بی سابقه و یا یک همکاری بیسابقه منجر شود.
منبع: bbc