آیا نجف اکنون پایتخت جهان شیعه است؟

نجف یکی از زیارتگاه های شلوغ شیعیان است. همه هفته هزاران زائر ایرانی برای زیارت مرقد امام علی به این شهر می روند. آیا نجف می تواند مرکزیت قم را چالش بکشد؟

با ورود به صحن حرم به تدریج سر صدای خیابان محو و صدای قرآن و سینه زنی جایگزین می شود. صدها مرد بر روی فرش زانو زده و همراه با فردی که جلوی آنها ایستاده تکرار می کنند: "علی، علی، علی." بقیه زائرین به آرامی دعا می خوانند و یا با یکدیگر صحبت می کنند. اما لحن آن مردان با بقیه متفاوت است. لطافت بیشتری در مقایسه با زبان کوچه و خیابان دارد. آنها نه به عربی بلکه به زبان فارسی که نرم تر و خوش آهنگ تر است دعا می خوانند. آنها جزئی از هزاران ایرانی هستند که همه هفته از شهرهایی نظیر تهران، اصفهان و قم برای زیارت مرقد امام علی عليه السلام به نجف می آیند. حضرت علی بن ابی طالب  عليه السلام در قرن هفتم اینجا در حال اقامت و امامت نماز بود که با ضربه شمشیری از پشت به قتل رسید. قتل او در شکل دهی به جنبشی که پس از وفات پیامبر اسلام برای کنترل این دین پدیدار شد و همچنان نیز ادامه دارد بسیار موثر بود. برای شیعیان، حضرت علی عليه السلام امام نخست و وارث خلافت بود و مرقد او نجف را به مرکز فرهنگی شیعه بدل کرد. اما اواخر دهه هفتاد میلادی بود که دو واقعه منجر به تنزل اهمیت شهر نجف شد.

نخست ظهور صدام حسین بود که بعنوان یکی پیروان اقلیت سنی از قدرت تشیع در هراس بود و از هیچ اقدامی برای ضربه زدن به سمبل های فرهنگی و دینی شیعیان فروگذار نکرد.

واقعه دوم انقلاب اسلامی در همسایه شرقی عراق بود.

نجف جذبه ای قوی دارد. با رها شدن از محدودیت های دوران صدام حسین این شهر امروز رو به رونق است. میلیونها زائر همه ساله به این شهر می آیند که این با خود پول و شغل های جدید به همراه دارد. شرکت های مسافرتی می گویند رونق کارشان هرگز به این خوبی نبوده است. بخشی از عواید بدست آمده صرف گسترش مرقد امام علی عليه السلام شده است.

در پشت حرم امام علی عليه السلام  و زیر سایه گنبد طلایی آن، کارگران به آرامی و با پشتکار فراوان مشغولند تا نجف بتواند پذیرای زوار بیشتری شود.

با صدای اذان هزاران نفر در صحن حاضر می شوند تا دست خود را به ضریح حرم امام علی عليه السلام  برسانند و آن را ببوسند. اینها زواری از سراسر جهان هستند؛ عبا و روسری هایشان به رنگارنگی کاشی های دیوار مسجد امام علی عليه السلام  است. صعود نجف بعنوان مرکزی فرهنگی و دینی با اقتصادی شکوفا مقاومت ناپذیر است. اما نگاه تهران ممکن است متفاوت باشد. رشد نجف اقتدار دینی قم را به چالش می کشد و قدرت حکومت ایران را بعنوان رهبر معنوی و سیاسی مسلمانان شیعه تضعیف می کند.

منبع: bbc